Begrippenlijst
De Nederlandse belastingbegrippen uitgelegd
De brieven van de Belastingdienst gebruiken woorden die niemand je ooit heeft uitgelegd. Hier staan ze bij elkaar, elk met een uitleg die je zonder boekhouder begrijpt.
In het kort
Als ondernemer in Nederland heb je met twee instanties te maken: de Kamer van Koophandel (KvK), waar je onderneming in het Handelsregister staat, en de Belastingdienst, die de btw en de inkomstenbelasting heft. Van de Belastingdienst krijg je een btw-identificatienummer voor je facturen en een omzetbelastingnummer voor je contact met de Belastingdienst zelf. Een voorlopige aanslag is een schatting van je inkomstenbelasting die je per maand kunt betalen; de definitieve aanslag volgt na je aangifte. Een naheffingsaanslag krijg je bijvoorbeeld als je een btw-aangifte bent vergeten. Deze lijst legt negenentwintig van die begrippen uit, elk met een eigen link.
Instanties en nummers
- Belastingdienstde Nederlandse fiscus
- De overheidsdienst die de belastingen heft en int, waaronder de btw en de inkomstenbelasting. Je btw-aangifte doe je in Mijn Belastingdienst Zakelijk, je aangifte inkomstenbelasting in Mijn Belastingdienst. Brief van de Belastingdienst
- KvK (Kamer van Koophandel)het Handelsregister
- Hier schrijf je je onderneming in. Je krijgt dan een KvK-nummer van acht cijfers, dat op je facturen, offertes, brieven en website hoort te staan. Een eenmanszaak starten
- Eenmanszaakonderneming op eigen naam
- Een veelgekozen rechtsvorm voor wie alleen begint. Er is geen apart bedrijf naast jou: de winst is jouw inkomen, je betaalt er inkomstenbelasting over, en je staat met je privévermogen in voor de schulden van de zaak. Zelf boekhouden of een boekhouder?
- Btw-identificatienummer (btw-id)je btw-nummer voor klanten
- Het nummer voor al je contact met klanten en leveranciers: het staat op je facturen, je briefpapier en je website. Het heeft de vorm NL123456789B01 — NL, negen cijfers, de letter B en twee cijfers. Btw-nummer en omzetbelastingnummer
- Omzetbelastingnummer (ob-nummer)je nummer bij de Belastingdienst
- Dit nummer gebruik je alleen in contact met de Belastingdienst zelf, bijvoorbeeld in een brief of aan de telefoon. Ben je zzp'er, dan zijn de eerste negen cijfers je burgerservicenummer (bsn) — zet het daarom nooit op een factuur. Btw-nummer en omzetbelastingnummer
- Machtigingtoestemming om namens jou te handelen
- Met een machtiging mag iemand anders, bijvoorbeeld je boekhouder, je belastingzaken bij de Belastingdienst regelen. Met een eenmanszaak regel je dat met DigiD Machtigen, met een vof of bv met een ketenmachtiging via eHerkenning. Je DigiD-inloggegevens geef je nooit aan een ander. Boekhouder machtigen
- Beconnummerregistratienummer van een boekhouder
- Een nummer waarmee de Belastingdienst een fiscaal dienstverlener herkent, zoals een administratiekantoor of belastingconsulent. Het is niet verplicht en kost niets. Het is het nummer van je boekhouder, niet van jou: als ondernemer vraag je het zelf niet aan. Administratiekantoor starten
Btw
- Btw (omzetbelasting)belasting over de toegevoegde waarde
- De belasting die je bij je klant in rekening brengt en aan de Belastingdienst afdraagt. Omzetbelasting is de officiële naam; in het dagelijks gebruik heet het btw. Btw in Nederland
- Btw-aangiftede aangifte omzetbelasting
- De opgave van de btw die je in een tijdvak in rekening bracht en betaalde. Aangifte en betaling moeten binnen zijn op de laatste dag van de maand na het tijdvak: het derde kwartaal dus uiterlijk op 31 oktober. Btw-aangifte
- Voorbelastingbtw op je eigen inkopen
- De btw die je zelf betaalde op zakelijke inkopen. In je btw-aangifte trek je die af van de btw die je verschuldigd bent, in rubriek 5b. Btw-aangifte
- Btw verlegdje klant geeft de btw aan
- Niet jij als leverancier, maar je afnemer geeft de btw aan. Op je factuur staat dan geen btw-bedrag maar de tekst 'btw verlegd'. In Nederland geldt dat vooral voor onderaannemers in de bouw, de schoonmaak en bij hoveniers. Btw verlegd
- ICP-opgaafopgaaf van je leveringen binnen de EU
- Een aparte opgave naast je btw-aangifte, waarin je je leveringen van goederen en diensten aan ondernemers in andere EU-landen meldt, per afnemer met zijn btw-nummer. Leveren binnen de EU
- KOR (kleineondernemersregeling)btw-vrijstelling bij een kleine omzet
- Een vrijstelling voor ondernemers met maximaal € 20.000 omzet per kalenderjaar. Je rekent geen btw en doet in beginsel geen btw-aangifte, maar je mag de btw op je eigen inkopen ook niet terugvragen. Kleineondernemersregeling
Brieven en aanslagen
- Aangiftebriefuitnodiging om aangifte te doen
- De brief waarmee de Belastingdienst je vraagt aangifte inkomstenbelasting te doen. Krijg je hem, dan ben je verplicht aangifte te doen; de uiterste datum staat in de brief en is vaak 1 mei. Aangifte inkomstenbelasting
- Voorlopige aanslagschatting van je inkomstenbelasting
- Een schatting van wat je aan inkomstenbelasting betaalt of terugkrijgt, zodat je dat per maand kunt betalen of ontvangen in plaats van in één keer. Na je aangifte wordt hij verrekend met de definitieve aanslag. Klopt de schatting niet meer, dan kun je hem laten wijzigen. Voorlopige aanslag
- Definitieve aanslagde eindafrekening
- De aanslag die je na je aangifte inkomstenbelasting krijgt. Wat je via de voorlopige aanslag al betaalde of ontving, wordt ermee verrekend. Brief van de Belastingdienst
- Naheffingsaanslagaanslag achteraf, meestal voor de btw
- Een aanslag die je krijgt als er btw ontbreekt, bijvoorbeeld omdat je een btw-aangifte bent vergeten of niet (volledig) hebt betaald. Ben je de aangifte vergeten, dan staat er een geschat bedrag in en doe je alsnog aangifte in Mijn Belastingdienst Zakelijk. Brief van de Belastingdienst
- Suppletiecorrectie van een btw-aangifte
- Het formulier waarmee je een fout in een eerdere btw-aangifte herstelt. Gaat het om € 1.000 of minder, dan verwerk je het verschil in je eerstvolgende aangifte; is het meer, dan dien je een suppletie in, uiterlijk acht weken nadat je de fout ontdekte. Corrigeren kan tot vijf jaar na het jaar waar de fout over gaat.
Inkomstenbelasting
- M-aangifteaangifte over je verhuisjaar
- De aangifte inkomstenbelasting over het jaar waarin je in Nederland bent komen wonen of uit Nederland bent vertrokken. Hij gaat over het hele jaar, dus ook over de maanden dat je hier nog niet of niet meer woonde. Je doet hem online in Mijn Belastingdienst of met het papieren formulier M, uiterlijk 1 juli van het jaar erna; als ondernemer vul je er ook de M-jaarstukken bij in.
- Urencriteriumminimaal 1.225 uur per jaar
- De eis dat je minimaal 1.225 uur per kalenderjaar aan je onderneming besteedt. Wie eraan voldoet, heeft recht op de zelfstandigenaftrek en de startersaftrek. Het urencriterium
- Zelfstandigenaftrekvaste aftrek voor zelfstandigen
- Een vast bedrag dat je van je winst aftrekt als je aan het urencriterium voldoet: € 1.200 in 2026. Vanaf de AOW-leeftijd is het de helft. Het urencriterium
- Startersaftrekextra aftrek in je eerste jaren
- Een extra aftrek bovenop de zelfstandigenaftrek: in de eerste vijf jaar als ondernemer tot drie keer, € 2.123 in 2026. Ook hiervoor moet je aan het urencriterium voldoen. Het urencriterium
- MKB-winstvrijstellingvrijgesteld deel van je winst
- Een deel van je winst waarover je geen inkomstenbelasting betaalt: 12,7% in 2026, berekend over de winst na de ondernemersaftrek. Je hoeft er niets voor aan te vragen; de Belastingdienst houdt er in je aangifte vanzelf rekening mee. Belastingvoordelen voor zzp'ers
- KIA (kleinschaligheidsinvesteringsaftrek)aftrek voor investeringen
- Een extra aftrek op je winst als je in een jaar in bedrijfsmiddelen investeert. In 2026 begint hij bij een investeringsbedrag van € 2.901; een bedrijfsmiddel van minder dan € 450 telt niet mee. Investeringsaftrek (KIA)
Administratie
- Factuureisenwat er op een factuur moet staan
- De gegevens die op een factuur aan een andere ondernemer moeten staan, zoals je btw-id, je KvK-nummer, een opeenvolgend factuurnummer en het btw-bedrag per tarief. Je verstuurt de factuur uiterlijk op de 15e dag van de maand na de levering. Factuureisen
- Creditnotacorrectiefactuur
- Een factuur met een negatief bedrag waarmee je een eerder verstuurde factuur geheel of gedeeltelijk terugdraait. Een verstuurde factuur pas je niet meer aan; je corrigeert hem met een creditnota.
- Bewaarplichtje administratie zeven jaar bewaren
- De plicht om je administratie zeven jaar te bewaren: facturen, bankafschriften, je grootboek en contracten. Voor gegevens over onroerende zaken is het tien jaar. Digitaal bewaren mag, zolang alles leesbaar en controleerbaar blijft. Administratie bewaren
- Auditfile (XAF)export van je boekhouding
- Een bestand met het volledige journaal van een boekjaar, in een vaste vorm die de Belastingdienst bij een controle kan inlezen. Vanaf 1 januari 2027 accepteert de Belastingdienst voor aanlevering alleen nog XAF 4.0. Auditfile inlezen
- RGS (Referentiegrootboekschema)standaardindeling van grootboekrekeningen
- Een Nederlandse standaardlijst van grootboekrekeningen, zodat een boekhouding in elk pakket en bij de boekhouder hetzelfde betekent. RGS is ook bedoeld voor officiële instanties: het sluit aan op SBR (Standard Business Reporting), de standaard waarmee je gegevens aanlevert bij de Belastingdienst, de KvK, de bank en andere officiële instellingen. Het rekeningschema in booxx is erop gebaseerd.
Welke brief is wat?
Over de inkomstenbelasting krijg je drie soorten brieven die op elkaar lijken: een aangiftebrief (je moet aangifte doen), een voorlopige aanslag (een schatting, meestal met maandtermijnen) en een definitieve aanslag (de eindafrekening na je aangifte). Over de btw krijg je een naheffingsaanslag als er een aangifte of een betaling ontbreekt.
Bovenaan de brief staat welk soort aanslag het is en over welk jaar of tijdvak hij gaat. Die twee samen bepalen wat je moet doen — en of het om een schatting gaat die je nog kunt laten aanpassen, of om de eindafrekening.
Waarom de begrippen in het Nederlands blijven
Deze lijst bestaat ook in het Engels, Pools, Hongaars en Roemeens, en in elke taal staat het begrip zelf in het Nederlands. Dat is met opzet: op je brieven, in Mijn Belastingdienst en in het gesprek met je boekhouder kom je het Nederlandse woord tegen, niet een vertaling. De uitleg staat in je eigen taal; het woord blijft het woord dat je terugziet.
Bijgewerkt op 2 oktober 2026. Algemene uitleg over de Nederlandse regels, geen fiscaal advies — voor jouw situatie beslis je samen met je boekhouder of de Belastingdienst.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen het btw-id en het omzetbelastingnummer?
Het btw-id (NL123456789B01) gebruik je tegenover klanten en leveranciers: op je facturen, je briefpapier en je website. Het omzetbelastingnummer gebruik je alleen in contact met de Belastingdienst. Bij een zzp'er bevat het omzetbelastingnummer het burgerservicenummer, en daarom hoort het niet op een factuur.
Wat doe ik met een voorlopige aanslag?
Controleer of de schatting past bij wat je dit jaar verwacht te verdienen. Klopt hij, dan betaal je de termijnen zoals ze op de aanslag staan. Klopt hij niet, dan kun je hem laten wijzigen; na je aangifte volgt de definitieve aanslag, en daarmee wordt alles verrekend.
Ik heb een fout gemaakt in mijn btw-aangifte. Wat nu?
Gaat het om € 1.000 of minder aan btw, dan neem je het verschil mee in je eerstvolgende btw-aangifte. Is het meer, dan dien je een suppletie in bij de Belastingdienst, zo snel mogelijk en uiterlijk acht weken nadat je de fout ontdekte. Corrigeren kan tot vijf jaar na het jaar waarop de fout betrekking heeft.