Omzetbelasting
De btw-aangifte in Nederland
Het formulier heeft vijf groepen rubrieken en bijna niemand legt uit wat ze betekenen. Dit doet dat wel.
In het kort
Ben je in Nederland btw-plichtig, dan doe je btw-aangifte per maand, per kwartaal of per jaar. Het formulier heeft vijf groepen rubrieken: groep 1 is je eigen omzet en de btw die je daarover verschuldigd bent, groep 2 is btw die een Nederlandse leverancier naar jou heeft verlegd, groep 3 is wat je naar het buitenland levert, groep 4 is wat je uit het buitenland haalt, en groep 5 is de optelsom min je voorbelasting. Wat overblijft betaal je aan de Belastingdienst, of je krijgt het terug. Indienen doe je in Mijn Belastingdienst Zakelijk — als eenmanszaak met DigiD, als vof of bv met eHerkenning — of rechtstreeks vanuit een boekhoudpakket dat een koppeling met de Belastingdienst heeft.
De kern
- Aangiftetijdvak
- Per maand, per kwartaal of per jaar. Welk tijdvak voor jou geldt bepaalt de Belastingdienst; voor kleine ondernemers is het kwartaal het meest voorkomend.
- Rubrieken op het formulier
- 1a tot en met 5b. De rubrieken 1 en 3 gaan over verkoop, de rubrieken 2a, 4a, 4b en 5b over inkoop.
- Waar je indient
- In Mijn Belastingdienst Zakelijk, of rechtstreeks vanuit een boekhoudpakket met een koppeling. Een eenmanszaak logt in met DigiD, een vof of bv met eHerkenning.
Voorbeeld: een ingevulde aangifte over één kwartaal
Een zelfstandige stukadoor doet het derde kwartaal van 2026. Hij werkte voor particulieren en als onderaannemer voor een bouwbedrijf, en kocht materiaal en gereedschap in. De bedragen zijn verzonnen; de rubrieken en de berekening zijn die van de aangifte.
| 1a — hoog tarief (21%) | Omzet € 4.000 · btw € 840 — stucwerk in nieuwbouw en een bedrijfspand, voor particulieren en een winkelier |
|---|---|
| 1b — laag tarief (9%) | Omzet € 1.000 · btw € 90 — stucwerk in een woning ouder dan twee jaar |
| 1e — btw verlegd | Omzet € 3.600 · geen btw — het werk als onderaannemer; de aannemer geeft de btw aan |
| 5a — verschuldigde btw | € 930 — de btw uit 1a en 1b bij elkaar |
| 5b — voorbelasting | € 630 — 21% over € 3.000 aan materiaal en gereedschap |
| Totaal te betalen | € 300 — 5a min 5b, uiterlijk 31 oktober 2026 |
90 dagen gratis proberen90 dagen gratis · geen betaalmethode nodig · daarna maandelijks opzegbaar
Hoe vaak je aangifte doet
Je aangiftetijdvak is een maand, een kwartaal of een jaar. Voor de meeste kleine ondernemers is dat het kwartaal: je hebt dan vier aangiften per jaar, telkens in de maand ná het kwartaal. Wie veel btw terugvraagt kiest soms bewust voor een maandaangifte, omdat je dat geld dan eerder terugziet in plaats van het maanden voor te schieten.
Aangifte doen is verplicht, ook als er niets te melden valt. Een tijdvak zonder omzet en zonder inkoop levert een nul-aangifte op — die moet er wel zijn. Een gemiste aangifte kost een verzuimboete, en die staat los van de vraag of je nog iets moest betalen.
Stap voor stap: zo dien je de aangifte in
Stap 1: tel je tijdvak op. Alle verkoopfacturen, inkoopfacturen en bonnen met een datum in dat tijdvak, met de btw per tarief, verdeeld over de rubrieken hieronder. Een boekhoudpakket doet dat uit je boekingen; in booxx klik je per rubriek door naar de posten waaruit het bedrag bestaat, zodat je vóór het indienen ziet of alles erin zit.
Stap 2: log in op Mijn Belastingdienst Zakelijk. Sinds 6 augustus 2026 kies je eerst je ondernemingsvorm. Een eenmanszaak logt in met DigiD; heeft je onderneming een rechtsvorm zoals vof of bv, dan staat je btw-aangifte alleen klaar als je inlogt met eHerkenning. Stap 3: open de aangifte van het juiste tijdvak en neem per rubriek de omzet en de btw over; je voorbelasting komt in 5b.
Stap 4: controleer het saldo onderaan en verstuur. Je krijgt een bevestiging, en ingelogd zie je de datum waarop je uiterlijk moet betalen; je kunt direct na het versturen betalen met iDEAL | Wero. Stap 5: had je in dat tijdvak leveringen of diensten aan ondernemers in een ander EU-land (rubriek 3b), dien dan ook de ICP-opgaaf in — een aparte melding naast de aangifte.
De btw-aangifte in vijf stappen
- Tel je tijdvak opAlle verkoop- en inkoopfacturen en bonnen uit dat tijdvak, met de btw per tarief, verdeeld over de rubrieken.
- Log in op Mijn Belastingdienst ZakelijkEen eenmanszaak met DigiD; een vof of bv met eHerkenning.
- Neem de rubrieken overPer rubriek de omzet en de btw; je voorbelasting komt in 5b.
- Controleer en verstuurKijk naar het saldo onderaan; betalen kan direct met iDEAL | Wero.
- ICP-opgaaf als je iets in 3b hadLeveringen of diensten aan ondernemers in een ander EU-land meld je apart.
90 dagen gratis proberen90 dagen gratis · geen betaalmethode nodig · daarna maandelijks opzegbaar
Wat de rubrieken betekenen
Groep 1 is je eigen omzet in Nederland, uitgesplitst naar tarief: 1a is het hoge tarief, 1b het lage. Rubriek 1d is de jaarlijkse correctie voor privégebruik — de auto van de zaak, of goederen en energie die je privé gebruikt. Groep 2 vult zich alleen als een Nederlandse leverancier de btw naar jou heeft verlegd, wat vooral in de bouw en bij onderaanneming gebeurt.
Groep 3 is alles wat het land uit gaat: 3a is uitvoer buiten de EU, 3b zijn leveringen en diensten aan ondernemers in een ander EU-land, en 3c is de uitzondering voor omzet waarover je in een ander EU-land btw afdraagt met een eigen registratie daar. Groep 4 is het spiegelbeeld: 4a is wat je van buiten de EU haalt, 4b van binnen de EU. Groep 5 telt op: 5a is de verschuldigde btw uit de groepen hierboven, 5b je voorbelasting, en het verschil is wat je betaalt of terugkrijgt.
Waarom verlegde btw twee keer op je aangifte staat
Koop je een dienst in bij een leverancier in het buitenland — hosting, software, een onderaannemer — dan staat er geen btw op die factuur. De btw is naar jou verlegd: jij moet hem aangeven. Op je aangifte verschijnt hetzelfde bedrag dan twee keer: één keer als verschuldigde btw in rubriek 4a of 4b, en één keer als voorbelasting in rubriek 5b.
Per saldo betaal je dus niets, maar de rubrieken moeten wel gevuld zijn — de Belastingdienst wil zien dát de transactie er was. Twee gevallen lijken hierop maar zijn het niet: bij een factuur onder de margeregeling (gebruikte goederen, kunst, antiek) is er niets verschuldigd en niets aftrekbaar, en bij invoer met een artikel 23-vergunning is de grondslag de douanewaarde inclusief vracht en invoerrechten — een bedrag dat zelden op de leveranciersfactuur staat.
De drie fouten die het vaakst gemaakt worden
De eerste is een btw-code die aan de verkeerde kant staat. Aan de codenaam is niet af te lezen of hij voor verkoop of voor inkoop bedoeld is, en een verkeerde keuze haalt omzet uit je aangifte of telt de btw aan de verkeerde kant. Kijk bij twijfel naar de rubriek: 5b, 2a, 4a en 4b horen bij inkoop, de rubrieken 1 en 3 bij verkoop.
De tweede is een levering aan een EU-ondernemer die wel in rubriek 3b belandt maar niet op de ICP-opgaaf. Die twee horen bij elkaar en de Belastingdienst legt ze naast elkaar. De derde is het verwarren van rubriek 3c met de One Stop Shop: 3c is voor omzet waarover je in een ander EU-land btw afdraagt via een eigen registratie daar, niet voor wat je via het éénloketsysteem aangeeft.
Bijgewerkt op 2 oktober 2026. Algemene uitleg over de Nederlandse regels, geen fiscaal advies — voor jouw situatie beslis je samen met je boekhouder of de Belastingdienst.
Veelgestelde vragen
Moet ik aangifte doen als ik geen omzet had?
Ja. Een tijdvak zonder omzet en zonder inkoop levert een nul-aangifte op, en die moet worden ingediend. Niet indienen kost een verzuimboete, ook als je niets hoefde te betalen.
Kan een boekhoudpakket mijn aangifte indienen?
Ja, als het pakket een koppeling met de Belastingdienst heeft; de Belastingdienst noemt aangifte doen met administratiesoftware uitdrukkelijk als mogelijkheid. In booxx is die koppeling nog niet actief. Het pakket maakt de aangifte rekenklaar — alle rubrieken gevuld vanuit je boekingen, met een doorklik naar de posten waaruit een bedrag is opgebouwd — en je neemt de bedragen over in Mijn Belastingdienst Zakelijk.
Wat doe ik als ik een fout ontdek in een aangifte die al is ingediend?
Dan corrigeer je die met een suppletie. Dat is een aparte melding waarin je opgeeft wat er anders had moeten staan; hij vervangt de oorspronkelijke aangifte niet, maar corrigeert het verschil.
KennisbankEen boekhoudpakket dat jouw taal spreektBoekhouder? Deze uitleg in de taal van je klant